Λαογραφικές παραδόσεις
313 τεκμήρια: στοιχειωμένοι τόποι, λαϊκές δοξασίες και ιστορίες που ταξιδεύουν από γενιά σε γενιά.
Αερικά
6 τεκμήρια
Ραπταίοι Εύβοιας -Ο Λύκος των Αερικών τα Μεσάνυχτα
Λαογραφική αφήγηση για τον 'Λύκο' των αερικών, που εμφανίζεται τα μεσάνυχτα, από τους Ραπταίους Ευβοίας.
Τα Αερικά της Νιγρίτας
Η πεποίθηση κατοίκων της Νιγρίτας ότι οι χρόνιες ασθένειες προκαλούνται από τα «Αερικά» (Πνεύματα του Αέρα). Ανθρωπολογική καταγραφή συζήτησης με ηλικιωμένη που απορρίπτει την ιατρική θεραπεία για τον χρόνιο πυρετό της, αποδίδοντας τον στα υπερφυσικά όντα.
Η Ανεμοσπλάδα και ο Αλέξανδρος
Στην περιοχή της Μεσολακκιάς Σερρών, ο ανεμοστρόβιλος ονομάζεται «ανεμοσπλάδα» και συνοδεύεται από την επωδή: «Ζῇ, ζῇ καὶ βασιλεύει ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος». Η φιλολογική ανάλυση του όρου συνδέει τον άνεμο με την αρχαία έννοια της σκόνης (σποδός).
Δαίμονες
24 τεκμήρια
Αερικά και Δαίμονες στη Ζωοδόχο Πηγή - Καγκαδαίοι Ευβοιας
Λαογραφική αφήνιση για Αερικά και Δαίμονες στη Ζωοδόχο Πηγή των Καγκαδαιών Ευβοίας.
Ντελεσιμι - Ο Δαίμονας του Σπιτιού
Παράδοση για το στοιχειό «ντελεσίμι» με τουρκικο-αραβική ετυμολογία και συμπεριφορά καταστροφής σε χειμερινές νύχτες.
Τα Σαγανάκια του Ξυλόκαστρου
Λαϊκή δοξασία για τις καταχθόνιες δυνάμεις των σαγανάκιων και τη μαγεία της κατάρας
Δράκοντες
7 τεκμήρια
Δράκοντες - Ορισμος Μελέτη Όρου Ν. Πολίτης
Αναλυτική μελέτη για τη λαϊκή αντίληψη των δρακόντων ως μεταμορφωμένων φιδιών με ανθρωπομορφικά χαρακτηριστικά και ερωτική συμπεριφορά.
Δρακολύκοι - Θεσπρωτία Διήγηση Αγιος Ιωάννης Ευαγγελιστής
Ιστορική αφήγηση για τον Άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή και την εξορκιστική του αντιμετώπιση του δαίμονα-λύκου στη Θεσπρωτία.
Κεφαλονιά - Μύθος 2 Αδελφών - Δρακοκτόνοι
Ιστορική έκθεση για την εξόντωση δράκοντα στο φρούριο του Αγίου Γεωργίου από τους αδελφούς Βρεσκάνο το 1509.
Δρακόσπιτα
2 τεκμήρια
Φαντάσματα
11 τεκμήρια
Περιγραφή Φαντασμάτων - Λιθοβροχών στα Βούρβουρα υπό Κ. Ι . Μαντζουράνη
Λαογραφική μελέτη για τα φαντάσματα στην Ελληνική Λαογραφία και στις Παραδόσεις. Εμφανίζονται ως άνθρωποι, ζώα ή βράχοι, μερικά ακούγονται μόνο. Είναι ψυχές νεκρών - χριστιανών ανθρωπόμορφα και Τούρκων σαν σκυλιά. Εμφανίζονται σε ερημικές εκκλησίες και δέντρα με κουφάλες μετά τα μεσάνυχτα. Όπου σκοτώθηκε άνθρωπος εμφανίζεται Χαμοδράκι.
ο Παπαζούρας και το αόρατο Δίχτυ - Καστρί
Λαογραφική αφήγηση για την εμπειρία του Παπαζούρα στο Λάδικο κοντά στα Βούρβουρα. Αντιμετώπισε αόρατο δίχτυ που τον εμπόδιζε, ακούστηκαν ψαλμωδίες και κουβέντα. Με εξορκισμούς εξαφάνισε το φαινόμενο, αλλά στο εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής άκουσε ξύλινα καπάκια χωρίς να δει κανέναν.
Οι Παριωρίτες
Λαογραφικό παραμύθι από τη Μεγάλη Μαντίνεια: Παριωρίτες (υπερφυσικά όντα) τιμωρούν νύφη και πεθερά που τσακώνονταν τη νύχτα. Η εμπειρία τους έκανε να μην τσακωθούν ξανά, δίνοντας προέλευση στην παροιμία «τη νέα χτυπούν με καλάμι και την γριά με ματσούκι».
Γίγαντες
3 τεκμήρια
Γιγαντοφώλι Ζακύνθου
Γιγαντοφώλι σημαίνει φωλιά γιγάντων. Το Ρωμήρι είναι χωριό του δήμου Οπιταϊδών στη Ζάκυνθο..
Οι Σαραντάπηχοι Γίγαντες της Κρήτης
στις κρητικές παραδόσεις, πέρα από την καταστροφή τους μέσω του κατακλυσμού, είναι και το ίδιο το όνομα των γιγάντων: Σαραντάπηχοι...
ο Σαραντάπηχος της Ρόδου
Αρχαίος σαρκοφάγος 40 μέτρων κοντά στο Καλυθιές Ρόδου, όπου σύμφωνα με την παράδοση ήταν θαμμένος ο Σαραντάπηχος, ένας θρυλικός γίγαντας 40 μέτρων ύψους.
Καλικάτζαροι
36 τεκμήρια
Πετριές Εύβοιας Των Φώτων - Χριστούγεννα
Περιγραφή των εθίμων της Εύβοιας για τα Θεοφάνια, τον αγιασμό των χωραφιών και την απομάκρυνση των καλικάντζαρων.
Βελούσια Εύβοιας -Καλικάντζαροι Χριστούγεννα
Παραδοσιακή δοξασία από τα Βελούσια Ευβοίας για τους καλικάντζαρους και τα χριστουγεννιάτικα έθιμα προστασίας από αυτούς.
Κόσκινα Εύβοιας - Καλικάντζαροι Των Φώτων
Λαϊκές δοξασίες από τον Κοσκινά Ευβοίας σχετικά με τους καλικάντζαρους και τα έθιμα των Φώτων.
Ξωτικά
3 τεκμήρια
Καμαράτσι Εύβοιας - Ξωτικά
Λαϊκή δοξασία από την Καμάρι της Εύβοιας για νεράιδες και ξωτικά που στοιχειώνουν το ποτάμι Καμαράτσι.
Το ξωτικό στο Mύλο - Ζάκυνθος
Παραδοσιακή αφήγηση για την αντιμετώπιση ξωτικού σε μύλο της Ζακύνθου με τελετουργική προστασία
O Nτεβέτσικας του Λιδωρικίου
Λαογραφική καταγραφή του Ντεβέτσικα, ξωτικού που εμφανίζεται ως διάφορα ζώα και προκαλεί όλεθρο στα κοπάδια. Η παράδοση αυτή καταγράφηκε στο Λιδωρίκι και τους γύρω ποιμενικούς οικισμούς της Φωκίδας.
Λάμιες
14 τεκμήρια
Παραμύθι - Η Λάμια των Ζαράκων
Παραμύθι από τους Ζάρακες της Εύβοιας για μια Λάμια που έτρωγε ανθρώπους, μέχρι που ο μικρότερος αδελφός της κατάφερε να τη νικήσει με τη βοήθεια των σκυλιών του.
Η Κουτσοχέρια - Καρύταινα Γορτυνίας
Παραδοσιακή αφήγηση για την εμφάνιση της Κουτσοχεριάς στα νερά της Καρύταινας
Το Λαμινόσπιτο - Διμήνι Μαγνησίας
Λαϊκή παράδοση για την προέλευση της τοπικής ονομασίας Λάμνα και το Λαμινόσπιτο στο Διμήνι
Λίμνες-Ποταμοι
6 τεκμήρια
Αλλόκοσμοι Βρυχηθμοί Τριχωνίδα - Αγρίνιο 1895
Αναφορά περίεργων βρυχηθμών στη λίμνη Τριχωνίδα που παραμένουν ανεξήγητοι, με χωρικούς να αναφέρουν την ύπαρξη υδρόβιου τέρατος.
Λιμνη Κωπαΐδα - Ο μυστηριώδης βόμβος του «Ηταυρου» -1894
Ιστορικές μαρτυρίες για τον μυθικό βόμβο «Ηταυρος» της Κωπαΐδας που συνδέεται με προμήνυμα καταστροφικών γεγονότων και πνεύματα νεκρών.
Ποταμός Λούρος- ο Μύθος του Ηταυρου
Παρόμοια διηγούνται για το ίδιο φαινόμενο και οι Ηπειρώτες στον ποταμό Λούρο και Αμβρακικό κόλπο σύμφωνα με αναφορές του ΜΗ. Μανίκα.
Μοίρες
5 τεκμήρια
Οι Μοίρες στη Βελούσια - Εύβοια
Μια ιστορία από τη Βελούσια Ευβοίας για τις μοίρες και τη δύναμή τους να καθορίζουν τη μοίρα των ανθρώπων...
Οι Μοίρες στην Αράχωβα
Λαϊκή περιγραφή των Μοιρών ως τριών γριών που επισκέπτονται σπίτια με νεογέννητα
Οι Μοίρες στην Αίγινα
Λαϊκή αφήγηση για τις Μοίρες και το τελετουργικό μοίραμα των νεογέννητων στην Αίγινα
Νεράιδες
54 τεκμήρια
Νεράιδες στη Βελούσια - Εύβοια
Δύο ιστορίες από τη Βελούσια Ευβοίας για νεράιδες και τις μυστηριώδεις συναντήσεις των κατοίκων μαζί τους...
Άμπελος Σάμου - Απαγωγή απο Νεράϊδες
Διήγηση για απαγωγή απο νεράιδες στο χωριό Άμπελος Σάμου.
Νικολούδες Σάμου - Λιθοβολισμός απο Νεράϊδες
Διήγηση για λιθοβολισμό απο νεράιδες κοντά στο χωριό Νικολούδες Σάμου.
Στοιχειά
55 τεκμήρια
Ορισμός - Μελέτη όρων Στοιχειά Πολίτης
Λαογραφικός ορισμός και ανάλυση του όρου «στοιχειό» με ετυμολογικές παρατηρήσεις και πολιτισμικές διαστάσεις.
Κατηγορίες Στοιχείων
Ανάλυση κατηγοριών στοιχείων σύμφωνα με λαογραφικές παραδόσεις: προστατευτικά πνεύματα, αδικοχαμένοι, ήρωες, και προφητικά στοιχεία.
Σκιές - Ήσκιοι
Ετυμολογική και λαογραφική ανάλυση του όρου «ἤσκιος» και των σχετικών εννοιών σκιάς/δαιμονικής επιρροής.
Τελώνια
5 τεκμήρια
Τελώνια - Κατηγορίες
Ταξινόμηση των Τελώνιων σε τρεις κατηγορίες: ποιμενικοί δαίμονες, βρικόλακες και καλλικαντζάροι.
Πύργος Σάμου - Δαιμονικό παιδί
Διήγηση άντρα που μεταφέρει δαιμονικό παιδί κοντά στον Πύργο Σάμου.
Τελώνια Τήνου
Λαϊκή αφήγηση για τα φαινομενικά μετεωρολογικά φαινόμενα και τις υπερφυσικές ερμηνείες τους
Βρυκόλακες
66 τεκμήρια
Σάμος - Πρόληψη γάτας για βρυκολακιασμα
.Πρόληψη γάτας για βρυκολακιασμα - Σάμος
Σάμος -Παροιμια για τον βρικόλακα
Περιγραφή παροιμίας σύγκριση πορδής με βρυκόλακα στην Σάμο...
Ευαγγελισμός Ευβοιας -Πως θανατώνεται ο βρυκόλακας
Περιγραφή παραδοσιακής πρακτικής εξόντωσης βρυκόλακα στον Ευαγγελισμό, Εύβοια...
Χαμοδρακια- Σμερδακι
10 τεκμήριαΣμερδάκι - Ορισμός Ν. Πολίτη
Ετυμολογική ανάλυση του όρου «Σμερδάκι» και σύνδεση με νοθογεννήματα και δαιμονικές παραστάσεις.
Χαμοδράκια στη Λάστα Γορτυνίας
Παραδόσεις για τα Χαμοδράκια - φωσφορίτικες φλόγες που αποδίδονται σε ψυχές βρεφών και ονομαζόταν «δαίμονες-δράκοι» στη Λάστα Γορτυνίας.
Ποιμενικοί δαίμονες - Σπάρτη 1875
Παραδόσεις για ποιμενικούς δαίμονες σε μορφή παιδιών ή σκύλων που επιτίθενται σε κοπάδια κοντά στη Σπάρτη.
Ζουδιάρηδες - Γητευτές
6 τεκμήρια
Ζουδιαραίοι και μάχες στοιχειών
Παράδοση για τους «ζουδιαραίους» - μάγους που καταπολεμούν κακοποιά στοιχειά σε Ηλεία, Αχαΐα και Ηλιδα.
Ζουδιάρης - Γητευτής
Λεπτομερής περιγραφή τελετουργιών εξορκισμού «ζουδίων» από ζουδιάρηδες σε χωριά της Ηλείας και Αχαΐας με ιστορικά παραδείγματα.
Το στοιχειό του Βελιζιού και ο Ζουδιάρης
Λαϊκή αφήγηση για το στοιχειό του Βελιζιού και τις μαγικές πρακτικές του ζουδιαρά Γιώργη Καπετάνιου