Λαϊκή αφήγηση για τους μυθικούς λυκοκατζαραίους και την αιώνια προσπάθειά τους να καταρρίψουν το δέντρο του κόσμου
Οι λυκοκατζαραίοι έρχονται κάτω απο τη Γη. Όλο το χρόνο πελεκάνε με τα τσεκούρια να κόψουν το δέντρο που κρατάει τη Γη.
Κόβουν, κόβουν, μέχρι να φτάσουν λίγο ακόμα, ως το τελευταίο κλωνάρι που δεν έχει κοπει, και λεν: «Αντε να πάμε, και θα πέσει μοναχό του». Γυρίζουν πίσω της Βάφτισης, και βρίσκουν το δέντρον ολόκληρο, ακέραιο.
Και πάλι κόβουν, και πάλι έρχονται, και όλο αυτή τη δουλειά κάνουν.
Βιβλιογραφική αναφορά
Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου: άνδρας πιάνει κατσικαντάρη με παιχνίδι λέξεων, τον κρατά όλη νύχτα να μετράει κουκιά και φεύγει στη Μυτιλήνη μέσα σε αυγότσοφλο, στέλνοντας ύστερα στάμνα λάδι στο χωριό.
Παράδοση από το Χαλκί Χίου για τα καλικαζούρια — όσοι γεννήθηκαν τα Χριστούγεννα και γίνονται δαίμονες μετά θάνατον — και τις στρίγλες, κορίτσια με μάτια που βγάζουν φωτιές που πνίγουν και ρουφούν αίμα.
Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τους κατσικαντάρηδες — τοπική ονομασία των καλικάντζαρων — που κατεβαίνουν από τον φουκλάρο κατά τα Δωδεκάμερα και ξεγελιούνται με κόσκινο.
Συγκεντρωτική περιγραφή των καρκαντζαλέων (καλικάντζαρων) του Πύθιου, με προστατευτικές μεθόδους και λαϊκές αφηγήσεις.
Συγκεντρωτική περιγραφή πεποιθήσεων, συμπεριφορών και τελετουργιών σχετικά με τους καλικάντζαρους στο Διδυμότειχο του Έβρου.
Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.
Παράδοση στη Μανθυρέα Αρκαδίας: Πιστεύουν πως οι Νεράιδες προκαλούν βλάβες (σκισίματα, τρυπήματα) στα υφάσματα τις πρώτες μέρες του Αυγούστου.
Λαογραφική παράδοση για την προέλευση βρυκολάκων στα Βούρβουρα. Αν ζώο ή άνθρωπος με έχθρα περάσει πάνω από νεκρό, αυτός μετατρέπεται σε βρυκόλακα. Ο νεκρός βγαίνει από τρύπα στον τάφο, περπατάει και τρώει αλεύρι. Για να αποφευχθεί, τα ζώα κλείνονται σε σακιά μέχρι την ταφή.
Λαογραφική αφήγηση για βρυκόλακα που δημιουργήθηκε όταν ένας άνδρας πέταξε το κομμένο του δάχτυλο σε πλάτανο καλώντας τον διάβολο. Το ον εμφανιζόταν ως ασκός και προκαλούσε θανάτους. Ένας τολμηρός συμμετείχε στο χορό των βρυκολάκων στην εκκλησία, ανακαλύφθηκε η προέλευσή τους και το ασκός κάηκε.
Λαογραφική αφήγηση για τον Τασιό Μαντά που συνάντησε δέκα μαύρους καβαλάρηδες σε μαύρα γαϊδούρια στον κάμπο στα Τσακώνικα. Απο φόβο, γύρισε αμέσως πίσω στην καλύβα του και από τότε δεν βγαίνει νύχτα έξω.
Θρύλος για τρεις δράκους της Ρόδου (Κουμούλι, Φιλέρημος, Παραδείσι) που πετούσαν μια πέτρα ο ένας στον άλλο. Ο δράκος του Παραδεισίου την άφησε κοντά στα Μαριτσά, όπου το σημείο ονομάζεται «Στην Πέτρα».