hauntedΑρχείο
Λαογραφία · Βρυκόλακες

Οι Βρουκόλακες στην Νεάπολη Κοζάνης

Εκτενής καταγραφή από την Ανασελίτσα (Νεάπολη Κοζάνης) για τους βρουκόλακες: αίτια, σημάδια, τελετουργίες θεραπείας με δαυλί και βραστό κρασί, ο χορός στα σταυροδρόμια και το κάψιμο στο μνήμα.

Παράδοση για τους βουρβουλλάκους και τις κλειδαρότρυπες στη Νεάπολη Κοζάνης

Αν περνάει κανένας κοντὰ ἀπὸ τὰ μνήματα, ὁποιαδήποτε ὥρα καὶ ἂν εἶναι, στέκεται καὶ κάνει τὸ σταυρό του. Τὸ ἴδιο κάνουν καὶ ὅταν ἀκόμα περνοῦν ἀπὸ τὸν τόπο, ὅπου σκοτώθηκε κάποιος.

Στὸν τόπο αὐτὸ βάζουν πάντοτε ἕνα κάποιο σημάδι, ποὺ μαρτυράει πὼς εκεί χύθηκε αἷμα. Βάζουν δηλ. ἢ ἕνα ξύλινο σταυρὸ ἢ κάμνουν ἕνα μικρὸ σωρὸ ἀπὸ πέτρες.

Πιστεύουν πὼς τὸ αἷμα τοῦ σκοτωμένου μιλάει τὴ νύχτα. Ὡς τα 40 του, ὅσοι περνοῦν ἀπὸ τὸ μέρος, ὅπου ἔγινε ὁ φόνος, ἀκοῦν τὶς φωνές, ποὺ βγάζει τὸ αἷμα· «Οὔι, οὔι!»

Τὸ λὲν στοὺς σπιτικοὺς τοῦ σκοτωμένου, καὶ εκεῖνοι παίρνουν τὸν παπᾶ καὶ πηγαίνουν καὶ κάνουν τρισάγιο. Ὕστερα ἀπὸ τὸ διάβασμα οἱ φωνὲς δὲν ξανακούονται πιά.

Γιὰ τὸ σκοτωμένο πάντα ἔχουν μεγάλο φόβο μὴ βγει βρουκόλακας, γιατὶ ἔχει πληγὲς στὸ σῶμα του. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸ σκοτωμένο μὲ τὶς πληγές του φοβοῦνται ἀκόμα καὶ κείνους, ποὺ ἀπὸ τὴν ἀκινησία πάνω στὸ κρεββάτι τῆς μακρόχρονης ἀρρώστιας τὸ σῶμα τους τρύπησε. Ὅλους λοιπὸν αὐτοὺς τοὺς πλύνουν μὲ ζεστὸ νερὸ καὶ τοὺς ζεματίζουν μὲ βραστὸ κρασί, μπήγοντας βαθιὰ στὶς πληγὲς μιὰ βελόνα.

Ἔτσι ἀνοίγουν στὸ σῶμα τους τρύπες γιὰ νὰ βγαίνει ἀπὸ κεῖ κάθε ἀκαθαρσία καὶ νὰ μὴ φουσκώνει ὁ πεθαμένος, ὅσο ἀκόμα μένει στὸ σπίτι ξαπλωμένος. Ἂν δὲ γίνει αὐτό, βγαίνουν βρουκόλακες.

Οἱ βρουκόλακες παίρνουν πάντα μορφὴ ζῴων καὶ πιὸ πολὺ γάτας, βγάζοντας κωλοφωτιές.

Γυρίζουν στοὺς δρόμους καὶ πιὸ πολὺ στὰ σταυροδρόμια, ἐκεῖ δηλαδή ὅπου γίνεται ἡ διασταύρωση, ἡ συνάντηση πολλῶν δρόμων, καὶ χορεύουν τραγουδῶντας:

Ἂν μᾶς ἐκαψέτε τί μᾶς ἐκανέτε; τὸ δαυλὶ στὸν κῶλο δὲν μᾶς τό βαλέτε.

Πηγαίνουν ἀκόμα στὰ σπίτια κατεβαίνοντας ἀπὸ τὸ τζάκι. Ἐκεῖ κάνουν πολλὲς ζημιές. Τρῶνε διάφορα τρόφιμα, μέλι, γλυκά, διάφορα λίπη, λίγδα, βούτυρο κ.λ.π., μουρνταρίζουν (μολύνουν) τὸ ἀλεύρι, χύνουν τὸ πετιμέζι κ.τ.λ. Πολλὲς φορὲς χτυποῦν τὰ παράθυρα καὶ ἄλλες πάλι φορὲς ῥίχνουν πέτρες ἀπὸ τὸ τζάκι μπροστὰ στὴ φωτιά.

Μόλις μάθουν πὼς κάποιος βρυκολάκιασε, δὲν τὸ λένε στὸ σπίτι, ὅπου ζοῦσε, ἀλλὰ πᾶνε στὸ μνημα, ἀνάβουν ἕνα δαυλὶ καὶ τὸ χώνουν στὴν τρύπα κοντὰ στὸ κεφάλι, ἀπ᾿ ὅπου ὁ βρυκόλακας βγαίνει τὴ νύχτα. Αὐτὸ τὸ λένε κάψιμο. Πρέπει νὰ γίνει τὸ ἴδιο τρία Σάββατα κατὰ σειρὰ καὶ πολὺ πρωΐ, σκάζοντας ἡ χαραγή. Ὅταν τὸν καῖνε, δὲν βάζουν θυμιάμα. Γίνεται πάντα στὸ χάσιμο τοῦ φεγγαριοῦ. Πιστεύουν πὼς βρυκόλακας βγαίνει ἀκόμα, ἂν δὲν τὸν φυλάξουν τὸ βράδυ, ποὺ μένει στὸ σπίτι, καὶ τὸν δρασκελίση (πηδήσει, περάσει ἀπὸ πάνω) ἡ γάτα ἢ καὶ κανένα ποντίκι.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή
Νεάπολη Κοζάνης
Υπο-τοποθεσίες
Νεάπολη

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου1937
Συγγραφέας άρθρουΣπύρος Συγκολλίτου
  • ΤίτλοςΟ νεκρός εις την Ανασελίτσα
    ΣυγγραφέαςΣπύρος Συγκολλίτου
    Έτος1937
    Σελίδες407

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Βρυκόλακες · 1963

Πρόληψη για αποφυγή βρυκολακιάσματος λεχώνας - Ρόδος

Λαογραφική μαρτυρία από τη Ρόδο: αν πεθάνει λεχώνα πριν ασαραντωθεί, της δένουν βάτο γύρω στη μέση ώστε να μπλέξει στα αγκάθια και να μην ενοχλεί τους ζωντανούς.

Βρυκόλακες · 1963

Τελετή για αποφυγή βρυκολακιάσματος - Δροσοπηγή Άρτας

Καταγραφή από τη Δροσοπηγή Άρτας της τελετής κατά την οποία ο ιερέας μεταβαίνει αμίλητος στον ετοιμοθάνατο για να τον μεταλάβει — γιατί αν δεν μεταλάβει πιστεύεται ότι θα βρυκολακιάσει.

Παράδοση για τους βουρβουλλάκους και τις κλειδαρότρυπες στη Χίο
Βρυκόλακες · 1926

Οι βουρβούλλακοι και οι κλειδαρότρυπες - Χίος

Παράδοση από τη Χίο για τους βουρβουλλάκους που μπαίνουν στα σπίτια από την κλειδαρότρυπα και για τον αφορισμένο που εξεθάφη πρησμένος, ανέστη στην εκκλησία και έγινε στάχτη μόλις τον συγχώρεσαν.

Παράδοση για τους βουρβουλάκους στο Βενετικό της Χίου
Βρυκόλακες · 1926

Οι Βουρβούλακοι του Βενετικού Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους άδικους προεστούς που γίνονταν βουρβουλάκοι και τους έστελναν στο Βενετικό, όπου τους έβλεπαν οι ψαράδες κοπάδια-κοπάδια πάνω στο ξερόνησο.

Παράδοση για τους βρυκόλακες Σαββατιανούς στη Χίο
Βρυκόλακες · 1926

Οι Βρυκόλακες Σαββατιανοί της Χίου

Παράδοση από τη Χίο για τους ανθρώπους που γεννήθηκαν Σάββατο και γίνονταν βρυκόλακες, συγκεντρωνόμενοι στο Γούνι για να χορέψουν.

Παράδοση για τους βρυκόλακες στα Καρδάμυλα Χίου
Βρυκόλακες · 1926

Πεντάλφα ως αποτρεπτικό βρυκολακιάσματος

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τη χρήση της πεντάλφας στο στόμα του νεκρού ως αποτρεπτικού βρυκολακιάσματος.

Περισσότερα άρθρα

Παραδοσιακή πόρτα στη μεσαιωνική πόλη της Χίου, σχετική με την παράδοση των βρυκολάκων
Βρυκόλακες · 1892

Λέων Αλλάτιος - Προστασία από Βρικόλακες στη Χίο

Λέων Αλλάτιος καταγράφει τη χιακή παράδοση για βρικόλακες: απάντηση στο πρώτο νυχτερινό χτύπημα πόρτας φέρνει τον θάνατο, αλλά το δεύτερο χτύπημα είναι ακίνδυνο. Η προστασία έγκειται στην αναμονή για το δεύτερο χτύπημα.

Στοιχειά · 1910

Φίλος με το Στοιχειό των Βούρβουρων

Λαογραφική αφήγηση για τον Βοϊλά, κατοίκο Βούρβουρων που είχε φιλία με το προστατευτικό στοιχειό του χωριού. Μετά από σχόλιο για την αναπνοή του, το στοιχειό τον έβαλε να το χτυπήσει με τσεκούρι. Η πληγή έκλεισε αλλά η προσβολή δεν ξεχάστηκε.

Βρυκόλακες · 1904

Ο βουρβούλακας με το κόσκινο - Τήνος

Λαϊκή αφήγηση για την αντιμετώπιση βουρβούλακα στην Τήνο μέσω μαγικών πρακτικών με κουκιά

Παραδοσιακό σπίτι στις Σπέτσες, τόπος της ιστορίας με τους καλικάντζαρους
Καλικάτζαροι · 1892

Οι καλικάντζαροι των Σπετσών

Ιστορία από τις Σπέτσες για γυναίκα που απήχθη από καλικάντζαρους κοντά σε σπηλιά. Βρέθηκε χωρίς φωνή και ανέκτησε την ομιλία της μόνο μετά από εκκλησιαστικό εξορκισμό.

Βρυκόλακες · 1904

Ταφή Βρικόλακα στο νησάκι Αγίου Γεωργίου

Λαϊκή αφήγηση για την εξορία και τελική καταστροφή βρικόλακα που τρομοκρατούσε τους κατοίκους της Μύκονος