Λαογραφία · Καλικάτζαροι

Τα Παγανά της Ναυπάκτου

Νικόλαος Γ. Πολίτης · 1904

Λαϊκή αφήγηση για τα δαιμονικά παγανά και τις προστατευτικές πρακτικές κατά των δαιμονικών δυνάμεων

Τα παγανά μπαίνουν στο σπίτι από το τζάκι κι απ' τις τρύπες, και χύνουν το νερό και σκορπάν τ' αλεύρι, μα σκιάζονται τη φωτιά και κυνηγάν τη στάχτη. Για τούτο πρέπει να σφαλείς τη νύχτα όλα τ' αγγειά, και σαν πλαγιάζεις να ρίχνεις στη φωτιά ρείκια ή αλάτι να βροντάει, και δίνουν τότε δρόμο τα παγανά απ' το βρόντημα που ακούγουν, ή να ρίχνεις κανένα κομμάτι πετσί να μυρίζει, και δε ζυγώνουν.

Κοιμόμουν μια φορά στο παραγώνι, κουκουλωμένη με το σκέπασμα ὡς το κεφάλι, κι είχε κατακάτσει η φωτιά κι ήταν σκοτάδι. Ξυπνάω άξαφνα, και βλέπω στο φως της αθράκας έναν παγανό κοντά στη σταχτοθουρίδα, που σκόρπαγε τη στάχτη και τον τσάκωσα απ' την αγκούλα του, και κείνος τράβαγε και μου την πήρ', ο καταραμένος, κι έφυγε γελώντας απ' το τζάκι.

Γι' αυτό κι η στάχτη η παγανίσια, που μένει όσο κρατούν τα παγανά, είν' οργισμένη. Και δεν πρέπει στην πλύση να τη βάνεις γιατί κόβει τα ρούχα, αλλά να την πετάς μακριά όση μαζεύεις κι όσον καιρό είν' αυτά, ώσπου να φύγουν πάλε, να πάν' στον Κάτου Κόσμο, στην οργή και στην κατάρα.

Και κει, σαν κατέβουν τα παγανά, αρχίζουν να πελεκάν με τα δόντια τους και με τσεκούρια τις τρεις κολόνες που βαστάν τον κόσμο, να τις κρεμίσουν, ο κόσμος να χαλάσει. Τις πελεκάν μ' αγώνα όλον το χρόνο, ώσπου αποσταμένοι αφήνουν μια τρίχα μοναχά ν' ανασάνουν, μα ο Θεός τούς δίνει οργή και τους αποκορώνει, και παίρνουν πάλε χόντρο και γιομίζουν οι κολόνες, και κείνοι απ' το πείσμα τους πιάνονται ύστερα και τρώγονται συνατοί τους.

Τοποθεσία

Κύρια περιοχή:Αιτωλοακαρνανία

Υπο-τοποθεσίες:Ναύπακτος

Πηγές & Τεκμηρίωση

Ημερομηνία άρθρου:1904

Συγγραφέας άρθρου:Νικόλαος Γ. Πολίτης

Βιβλιογραφική αναφορά
Συγγραφέας:Νικόλαος Γ. Πολίτης
Τίτλος:Παραδόσεις (Μελέται περί του βίου και της γλώσσης του) - Τόμος Α
Έτος:1904
Σελίδες:254

Περισσότερα από την ίδια ενότητα

Παράδοση για κατσικαντάρη στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Στοῦππος ἢ βόλυμος - Καρδάμυλα Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου: άνδρας πιάνει κατσικαντάρη με παιχνίδι λέξεων, τον κρατά όλη νύχτα να μετράει κουκιά και φεύγει στη Μυτιλήνη μέσα σε αυγότσοφλο, στέλνοντας ύστερα στάμνα λάδι στο χωριό.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου

Παράδοση για τις στρίγλες και τα καλικαζούρια στο Χαλκί Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Στρίγλες και τα Καλικαζούρια της Χίου

Παράδοση από το Χαλκί Χίου για τα καλικαζούρια — όσοι γεννήθηκαν τα Χριστούγεννα και γίνονται δαίμονες μετά θάνατον — και τις στρίγλες, κορίτσια με μάτια που βγάζουν φωτιές που πνίγουν και ρουφούν αίμα.

1 Ιανουαρίου 1926Χαλκί Χίου

Παράδοση για τους κατσικαντάρηδες στα Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Κατσικαντάρηδες της Χίου

Παράδοση από τα Καρδάμυλα Χίου για τους κατσικαντάρηδες — τοπική ονομασία των καλικάντζαρων — που κατεβαίνουν από τον φουκλάρο κατά τα Δωδεκάμερα και ξεγελιούνται με κόσκινο.

1 Ιανουαρίου 1926Καρδάμυλα Χίου

Καλικάτζαροι

Οι Καρκαντζαλέοι του Πύθιου

Συγκεντρωτική περιγραφή των καρκαντζαλέων (καλικάντζαρων) του Πύθιου, με προστατευτικές μεθόδους και λαϊκές αφηγήσεις.

1 Ιανουαρίου 1970Έβρος

Καλικάτζαροι

Οι Καλικάντζαροι του Διδυμοτείχου

Συγκεντρωτική περιγραφή πεποιθήσεων, συμπεριφορών και τελετουργιών σχετικά με τους καλικάντζαρους στο Διδυμότειχο του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1969Διδυμότειχο

Καλικάτζαροι

Τα Καρκατζέλια στα Σιτάρια Έβρου

Προστατευτικές πρακτικές κατά των καρκατζέλιων (καλικάντζαρων) κατά την περίοδο των Χριστουγέννων στα Σιταριά του Έβρου.

1 Ιανουαρίου 1968Έβρος

Άρθρα από την περιοχή «Αιτωλοακαρνανία»

'Αρθρα & Διαλέξεις

Τα Φαινόμενα του Αγρινίου – Εξήγηση Τανάγρα 1957

Ο Άγγελος Τανάγρας επισκέπτεται την Αιτωλοακαρνανία για να εξετάσει τα παράξενα φαινόμενα στο Μοναστηράκι Ξηρομέρου και αποδίδει τα γεγονότα σε ισχυρό μέντιουμ.

21 Αυγούστου 1957Αιτωλοακαρνανία

Μυστηριώδη φαινόμενα στην Πύλη Μεσολογγίου (1927)

Παράξενα Φαινόμενα

Τα Μυστηριώδη Φαινόμενα της Πύλης Μεσολογγίου Eξήγηση Πνευματιστών- 1927

Στο Μεσολόγγι, το καφενείο έξω από την Πύλη του Φρουρίου αναστατώνεται από τηλεκινητικά φαινόμενα και εμφανίσεις «πνεύματος». Ο Άγγελος Τανάγρας μεταβαίνει επί τόπου για εξέταση.

9 Ιανουαρίου 1927Αιτωλοακαρνανία

Τηλεκινησία και βρυκόλακες – Τα φαινόμενα της Αμφιλοχίας (1926)

'Αρθρα & Διαλέξεις

Τηλεκινησία & Βρυκόλακες - Τα Περίεργα Φαινόμενα της Αμφιλοχίας 1926

Συνέντευξη με τον Άγγελο Τανάγρα για τηλεκινητικά φαινόμενα στην Αμφιλοχία, που η λαϊκή δεισιδαιμονία τα συνέδεσε με βρυκόλακες. Περιγράφονται καταστροφές αντικειμένων, εκταφή και καύση πτώματος, και η «ψυχική ραδιενέργεια» ως ερμηνεία.

8 Ιουνίου 1926Αιτωλοακαρνανία

Στοιχειά

Πόλεμος Στοιχειών Αβορανή

Λαογραφική αφήγηση για τον πόλεμο μεταξύ του στοιχειού της Αβορανής και της Αράχωβας στη βρύση του Φραγκόπουλου. Το στοιχειό της Αβορανής νίκησε, προκαλώντας την ξερίζωση όλων των δέντρων στην περιοχή, τα οποία παρέμειναν έτσι ως μαρτυρία του γεγονότος.

1 Ιανουαρίου 1910Αιτωλοακαρνανία

Στοιχειά

Πόλεμος Στοιχειών στην Καστανιά

Λαογραφική παράδοση για πόλεμο στοιχειών μεταξύ της Καστανιάς και του Αγίου Δημητρίου. Το στοιχειό του Αγίου Δημητρίου, που έμοιαζε με βόδι, νίκησε προκαλώντας θανάτους στους κατοίκους της Καστανιάς. Η μαρτυρία καταγράφηκε από τον Αντώνιο Λιόγιο, 65 ετών, από την Καστανιά.

1 Ιανουαρίου 1910Αιτωλοακαρνανία

Στοιχειά

Πόλεμος Στοιχειών στην Καστανιά

Λαογραφική παράδοση για τη σχέση μεταξύ μαζικών θανάτων και ηττημένων στοιχειών. Όταν ένα στοιχειό ηττάται σε μάχη στα χωριατικά όρια, πεθαίνουν πολλοί στο χωριό του. Αναφέρεται μάχη μεταξύ Σιλπιζιώτικου (Σελπζα) και Αρτοτίβα (σημερινό Αχλαδόκαστρο).

1 Ιανουαρίου 1910Αιτωλοακαρνανία

Περισσότερα άρθρα

Παράξενα Φαινόμενα

Φοιτητής με Σώμα Ακτινοβόλο και Φωτοβόλο - 1934

Φοιτητής της Νομικής φέρεται να ανάβει ηλεκτρικές λάμπες με τα χέρια του. Το σπάνιο ψυχοφυσιολογικό φαινόμενο εξετάζεται από την Εταιρεία Ψυχικών Ερευνών και προκαλεί αμηχανία στους φυσικούς επιστήμονες.

17 Μαΐου 1934Αττική