Γκιόζα Φενεος Κορινθιας
"Από τον Γ. Βελμάχου Ιερέα (1896). 'Όπως κάθε σπίτι και κάθε εκκλησία (βλ. αρ. 486), έτσι και κάθε χωριό έχει το δικό του στοιχειό (βλ. αρ. 489, 490, 496-500). Η ζωή και η ευημερία των κατοίκων του χωριού είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την ύπαρξη του στοιχειού, και αν αυτό πάθει κάτι ή ηττηθεί σε μάχη με κάποιο άλλο στοιχειό, το χωριό δυστυχεί και πολλοί από τους κατοίκους του πεθαίνουν.
Πολλές φορές, το στοιχειό του κάθε χωριού μάχεται με το στοιχειό του γειτονικού χωριού, όπως μάχονται και τα στοιχειά των εκκλησιών κάθε χωριού, καθώς και τα στοιχειά των βουνών, των λιμνών, των υδάτων, της θάλασσας και των δέντρων. Τα στοιχειά εμφανίζονται στις μάχες τους με διάφορες μορφές, όπως χοίροι, άλογα, μοσχάρια, ταύροι, και μερικές φορές φλόγες ή δράκοντες. Συνήθως, όμως, δεν προσδιορίζεται η μορφή τους και λέγεται ότι έχουν τη δύναμη να αποκτούν οποιαδήποτε μορφή.
Τα πιο δυνατά ή πιο επικίνδυνα στοιχειά πολεμούν το αντίπαλο, ενισχυόμενα με την ποσότητα γάλακτος , ή εκτοξεύοντας σφαίρες από στεατόλη , ή καλώντας τη βοήθεια ανθρώπου , ο οποίος πυροβολεί το αντίπαλο στοιχειό με το αριστερό χέρι, ή το χτυπά με ρόπαλο , ή το χτυπά με τις σφαίρες στεατόλης."
Μελεται περι του βίου και της γλώσσης του Ελληνικού Λαού Ν. Γ. Πολίτης - Παραδόσεις Μερος Β 1904 - σελ 1115
