Λαϊκή περιγραφή των ανεραϊδών της Σικίνου - υπερφυσικών γυναικών με γαϊδουρόποδα και διττή επιρροή
Οι ανεραΐδες είναι ωραίες γυναίκες ασπροφόρες, αλλά έχουνε ένα μεγάλο κουσούρι, που το πόδι τους είναι γαϊδουρινό.
Αυτές μπορούν να βλάψουν όποιον θέλουν, σ' άλλους όμως κάνουν καλό. Έναν από τον τόπο μας τον έμαθαν να παίζει τη λύρα, και κανείς άλλος δεν μπορούσε να παίξει σαν κι αυτόν.
Αν αρρωστήσει κανείς στην εξοχή, όλοι το ξέρουν πως από τις ανεραΐδες το έπαθε.
Βιβλιογραφική αναφορά
Προσωπική μαρτυρία από τον Βραχώρι (σημερινό Αγρίνιο): ο αφηγητής κοιμόταν στην Αγία Παρασκευή ως φυγόδικος και άκουσε φωνές να τον φωνάζουν. Ξύπνησε χτενισμένος και βρήκε τα πράγματά του μετακινημένα — σημάδια της παρουσίας Νεράιδων.
Παιδική ανάμνηση από τη Μεθώνη Μεσσηνίας (1912): η θεία προειδοποιεί να μην πηγαίνουν στο πηγάδι το μεσημέρι γιατί χορεύουν εκεί νεράϊδες. Το παιδί πήγαινε κρυφά και ανέβαινε σε μυγδαλιά, αλλά ποτέ δεν τις είδε.
Μαρτυρία από τη Μεθώνη Μεσσηνίας για τον μπάρμπα Λιά Ανάργυρο που επιτέθηκαν νεράϊδες τη νύχτα σε ρεματιά, σώθηκε ανάβοντας τσιγάρο, αλλά έφτασε σπίτι άρρωστος με στραβό στόμα.
Παραδοσιακή αφήγηση για την απαγωγή μιας νεράιδας από νεαρό στο Διδυμότειχο και την τελική της επιστροφή στον ποταμό.
Λαϊκή αφήγηση για νεράιδες που χορεύουν τα μεσάνυχτα έξω από το Θούριο και απαγάγουν ανθρώπους που τις διαταράσσουν.
Λαϊκή αφήγηση για τη σπηλιά στο βουνό Μπουρίνο, όπου στάζει θεραπευτικό νερό από τα βυζιά των Νεράιδων.
Λαϊκή παρατήρηση για το νυχτερινό φαινόμενο της Βλαχοπούλας στις περιοχές της Ελευσίνας
Αναφορά στη μεταφορική χρήση του όρου «Περγάντα» για δαίμονα της εργατικότητας και σύνδεση με ναυτικούς όρους.
Περιγραφή παροιμίας σύγκριση πορδής με βρυκόλακα στην Σάμο...
Αφήγηση εμπειρίας με υπερφυσική φωτιά (χαμοδράκι) στα αλώνια του Βαθύ Λακωνίας